2.1. Οικονομικός Προγραμματισμός

«Τα χρήματα δεν αγοράζουν την ευτυχία αλλά ηρεμούν τα νεύρα »

Joe E. Louis, US Τραγουδιστής και Συγγραφέας

Η οικονομική προετοιμασία και προγραμματισμός αποτελεί τον πυρήνα της προετοιμασία της ζωής για πολλούς ανθρώπους. Είναι ένας από τους τομείς που μπορεί να αντιμετωπιστεί καλύτερα σε πρώιμο στάδιο. Ωστόσο, οι άνθρωποι τείνουν να έχουν αρνητικές προσδοκίες για το οικονομικό τους μέλλον και, κατά συνέπεια, και απροσδόκητα, δεν είναι ο τομέας στον οποίο οι άνθρωποι δίνουν τη μεγαλύτερη προσοχή για την προετοιμασία της ζωής τους.

« Δεν είμαι σε θέση να δημιουργήσω αποθέματα, πρέπει να τα αξιοποιήσω στο έπακρο για να παραμείνω υγιής για μεγάλο χρονικό διάστημα και να μπορώ να εργαστώ» (Σχόλιο από Γερμανό ερωτηθέντα, Μάρτιος 2021)

Όταν μεταβαίνετε στη συνταξιοδότηση και στη Τρίτη ηλικία, τα έσοδα και οι δαπάνες σας αλλάζουν. Πιθανόν να πρέπει να σταματήσετε να εργάζεστε ή να θέλετε να χαλαρώσετε, αλλά μπορεί να θέλετε να ζήσετε σε ένα μεγαλύτερο διαμέρισμα, να πάτε διακοπές ή να φάτε σε ένα καλό εστιατόριο, να φροντίσετε τα αγαπημένα σας πρόσωπα ή να χρειαστείτε χρήματα για μακροχρόνια φροντίδα. Έτσι, ακόμη κι αν δεν έχετε την ευκαιρία να δημιουργήσετε μεγάλα αποθέματα, έχετε ακόμα το χρόνο και την ευκαιρία να δώσετε ακόμα μια ευκαιρία στα οικονομικά σας.

Ας ξεκινήσουμε με κάποια βασικά στοιχεία της οικονομικής παιδείας και να ρίξουμε μια ματιά στο τι πραγματικά χρειαζόμαστε για να ξοδέψουμε χρήματα. Το βιβλίο «Επανασχεδιασμός συνταξιοδοτικού εισοδήματος» ή αλλιώς «Retirement Income Redesigned» δίνει μια σαφή εικόνα σχετικά με την ιεράρχηση των εξόδων, από τις βασικές ανάγκες που έχει ένας άνθρωπος μέχρι και τις επιθυμίες που μπορεί να έχει:

  • Χρήματα επιβίωσης- το ποσό των χρημάτων που χρειάζεται ένα άτομο απλά για να επιβιώσει
  • Χρήματα ασφαλείας- π.χ. έξοδα υγειονομικής περίθαλψης, ασφάλιση υγείας ή σχεδιασμός χαρτοφυλακίου, ώστε να μην βγείτε εκτός προϋπολογισμού
  • Χρήματα ελευθερίας, που χρειάζονται για να φέρνουν χαρά και απόλαυση, όπως ταξίδια, εκπαίδευση, χόμπι κλπ.
  • Χρήματα δώρων για άτομα και καταστάσεις που αξίζουν την βοήθεια σας
  • Χρήματα που επιθυμεί κάποιος να έχει για την πραγματοποίηση ονείρων

Η Elizabeth Warren στο «All your worth: The ultimate Lifetime money plan» το κάνει ακόμα πιο εύκολο και κάνει διάκριση μεταξύ των επιθυμιών, αναγκών και αποταμιεύσεων. Εισάγει τον προϋπολογισμό 50/30/20. Σύμφωνα με αυτόν, το 50% του εισοδήματος σας πρέπει να αφιερώνεται σε μηνιαία έξοδα που χρειάζονται όπως η στέγαση, μεταφορά και είδη παντοπωλείου- το 30% μπορεί να απευθυνθεί σε επιθυμίες ή διακριτικές δαπάνες- και το 20% θα πρέπει να αφιερωθεί στην αποταμίευση ή στην πληρωμή χρεών. Αλλά αυτό είναι πάντα εφικτό; Μπορεί να χρειαστεί ευελιξία, αλλά αυτό που σίγουρα είναι σημαντικό είναι να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε τις προσδοκίες για τη ζωή μας, συμπεριλαμβανομένου του εισοδήματος και του κόστους που μπορεί να έχει. 

Ρίξτε μια ματιά στα παρακάτω βήματα:

  • Ελέγξτε τη βάση σας: Ποια είναι η νόμιμη σύνταξη σας; Ποια νομοθεσία υπάρχει στη χώρα σας για την εξασφάλιση οικονομικής ασφάλειας για τους ηλικιωμένους; Εάν είστε ήδη στη περίοδο μετά τη συνταξιοδότηση σας, ελέγξτε επίσης εάν υπάρχουν πρωτοβουλίες που παρέχουν εκπτώσεις για υπηρεσίες όπως οι μεταφορές, η υγεία, ο πολιτισμός κλπ.
  • Εκπαιδεύστε τον εαυτό σας στα οικονομικά ζητήματα: Δεν χρειάζεται να γίνετε ειδικοί στις επενδύσεις ή στο χρηματιστήριο, ωστόσο μια βασική οικονομική παιδεία θα είναι χρήσιμη για το δικό σας προγραμματισμό και για να λάβετε καλές, ενημερωμένες αποφάσεις. Το έργο Erasmus+ “Selfmate” προσφέρει ένα δωρεάν μάθημα και υλικό για την οικονομική παιδεία.
  • Κάντε μια επισκόπηση, και αν δεν το έχετε κάνει ήδη, βάλτε τάξη στα οικονομικά σας. Το “Selfmate” δημιούργησε ένα υπολογιστικό φύλλο όπου μπορείτε να αντιπαραβάλλετε το εισόδημα σας με τα έξοδα σας και να τα κατανέμετε σύμφωνα με τον κανόνα του Warren 50/30/20.0020
  • Σκεφτείτε εκ των προτέρων, ποιο κόστος θα παραμείνει σταθερό ακόμη και με μια αλλαγή στο εισόδημα όταν συνταξιοδοτηθείτε, και ποιο κόστος θα είναι επιπλέον στο μέλλον.

Για οικονομική παροχή, υπάρχουν συχνά καλές προσφορές υποστήριξης, άλλοτε με κρατική υποστήριξη, άλλοτε ιδιωτικές. Δείτε τι είναι διαθέσιμο στην περιοχή σας και συμβουλευτείτε για τις διάφορες επιλογές , αλλά μείνετε επιφυλακτικοί στην απόφαση σας. Είναι το οικονομικό σας μέλλον και αυτός είναι ο τομέας που έχει το περισσότερο ενδιαφέρον.

Πηγές & περαιτέρω αναγνωστικές παραπομπές
  1. Evensky, Harold; Katz, Deena & Updegrave, Walter. Retirement Income Redesigned. Master plans for Distribution – An advisor´s guide for funding boomers´ best years.
  2. “Selfmate.eu.” Digital Financial Literacy to Count in the Moments That Count, http://selfmate.eu
  3. Warren Elizabeth, All Your Worth: The Ultimate Lifetime Money Plan
Scroll to Top